काठमाडौं । सरकार आगामी फागुन २१ गते प्रतिनिधिसभा निर्वाचन गराउनका लागि तयारीमा जुटेको छ। नयाँ पुस्ता — विशेषतः जेनजी (Gen Z) — ले उठाएको असन्तुष्टि, आन्दोलन, र सुधारको मागका बीच सरकारले निर्वाचन सम्पन्न गर्नु आफ्नो प्रमुख दायित्वका रूपमा लिएको छ।
हालै सम्पन्न राजनीतिक परिवर्तनपछि गठन भएको अन्तरिम सरकारले निर्वाचनको मिति तोकेपछि आवश्यक तयारीमा जुटेको हो। यद्यपि स्रोत–साधनको व्यवस्थापन, सुरक्षा चुनौती, र जनआन्दोलनबाट जन्मिएको असन्तोषलाई सम्बोधन गर्नु सरकारका लागि मुख्य चुनौती बन्न पुगेका छन्।
निर्वाचनका लागि कानुनी र प्राविधिक तयारी
सरकारले अध्यादेशमार्फत कानुन संशोधन गर्दै कार्तिक ३० गतेसम्म मतदाता नामावली दर्ता खुला गरेको छ। जसअनुसार फागुन २० गतेसम्म १८ वर्ष पुगेका नेपाली नागरिकले मतदान गर्न पाउने व्यवस्था गरिएको छ।
निर्वाचनका लागि आवश्यक सामग्री व्यवस्थापन, प्राविधिक तयारी, र राजनीतिक सहकार्यको वातावरण बनाउनुपर्ने बाध्यता आयोग र सरकार दुवैसँग छ। निर्वाचन आयोगका कार्यवहाक प्रमुख आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीले विशेष राजनीतिक परिस्थितिमा दलहरूको भूमिका निर्णायक हुने बताएका छन्।
विदेशी मतदाता र जेनजीको दबाब
सरकारले विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकहरूलाई मतदानमा सहभागी गराउने घोषणा गरेको भए पनि, आयोगले यो कार्यान्वयन गर्न सहज नहुने बताएको छ। यस्तै, हालै सक्रिय भएको Gen Z आन्दोलनका कारण निर्वाचनप्रति गम्भीर चासो र दबाब देखिएको छ।
जेनजी आन्दोलनका अगुवाहरूले आन्दोलन मात्र हैन, निर्वाचनमार्फत पनि परिवर्तन ल्याउने योजना बनाइरहेका छन्। उनीहरूले नयाँ दल गठन गरेर वा स्वतन्त्र उम्मेदवारीमार्फत चुनावमा भाग लिने सम्भावना रहेको निर्वाचन आयोगको भनाइ छ।
सरकारको जिम्मेवारी र आगामी योजना
प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले राष्ट्रका नाममा गरेको सम्बोधनमा निष्पक्ष निर्वाचनको प्रतिबद्धता जनाउँदै बजेट, सुरक्षा, र कानुनी तयारी अघि बढाइएको जानकारी दिनुभएको छ। अन्तरिम सरकारको मुख्य दायित्व निर्वाचन सम्पन्न गर्नु भएकाले, अधिकांश सरकारी क्रियाकलाप यहीतर्फ केन्द्रित छन्।
यद्यपि जेनजी आन्दोलनबाट उठाइएका मागहरू मध्ये केही तत्काल सम्बोधन गर्न सकिए पनि, धेरैजसो माग निर्वाचनपछि बन्ने नयाँ प्रतिनिधिसभाबाटै समाधान गर्नुपर्ने देखिएको छ।
सरकार, निर्वाचन आयोग, र राजनीतिक दलहरूबीचको समन्वय, युवापुस्ताको विश्वास जित्ने प्रयास, र निष्पक्ष निर्वाचन गराउनु अहिलेको मुख्य चुनौती हो।
प्रकाशित मिति: २०८२ आश्विन १२ गते
